درسنامه آموزشی تفکر و سبک زندگی کلاس هشتم
فعالیت 28: چگونه از افراد بزرگسال، پیر و ناتوان مراقبت کنیم؟
افراد بزرگسال به دلیل اینکه سالهای طولانی زندگی کردهاند، تجربیات ارزشمندی دارند. کسب این تجربیات برای جوانان مهم است. به همین علت مراقبت از این نوع افراد یک وظیفهی دینی و اخلاقی است و نشانهای از عشق و علاقه به اعضای خانواده، قدرشناسی از خدمات آنها و شکرگزاری از خداوند متعال و اثبات بندگی است. فراموش نکنید که روزی شما هم پیر و ناتوان خواهید شد و به خدمت فرزندان خود نیاز خواهید داشت.
مراقبت از والدین، افراد ناتوان خانواده یا بیمار، به کسب مهارت و آگاهی از نیازهای آنها نیاز دارد. منظور ما این نیست که شما در حدّ یک پرستار خبره یا یک قهرمان عمل کنید.
تنها لازم است که به نیازهای آنها توجه کنید و کمکهای خود را به نحو درست به آنها ارائه کنید.
عدهای در مراقبت از افراد بزرگسال، یا ناتوان و اعضای بیمار خانواده، گاه آنقدر خود را مضطرب میکنند و دچار غم و اندوه میشوند که جان خود را در معرض خطر قرار میدهند. مشکلات برای همه پیش میآید، سعی کنید با صبر و حوصله به وظایف خود عمل کنید.
فعالیت 1 (بحث کلاسی) (صفحهی 157 کتاب درسی)
تصور کنید یکی از آشنایان بسیار نزدیک شما که از وی مراقبت میکنید، گاهی وقتها دچار فراموشی میشود. این فرد باید داروهایی را در ساعت معینی مصرف کند. فراموشی فرد بیمار را با چه مشکلاتی مواجه میکند؟ برای دادن دارو در ساعت معین به فرد بیمار بهترین راه حل شما چیست؟

مهارتهای نگهداری و مراقبت از افراد بیمار و ناتوان
- سعی کنید بیماری یا مشکل فرد را درک کنید: افراد تحت مراقبت شما ممکن است دچار پیری و ضعف قدرت جسمی، بیماری، معلولیت جسمی، فراموشی، ناتوانی در انجام کارهای شخصی و مواردی از این قبیل باشند. هرچه شما از مشکلات، نوع بیماری و شیوهی مراقبت یا نیازهای این افراد آگاهی پیدا کنید، اضطراب شما کمتر خواهد شد و بهتر میدانید که چگونه با این مشکل برخورد کنید.
- از افراد آگاه کمک بگیرید: فراموش نکنید که شما بهعنوان یک مراقب بیش از بقیه در برابر اعضای ناتوان خانوادهی خود مسئولیت دارید. سعی کنید بهجای احساس ناتوانی و درماندگی، از افراد باتجربه که با این نوع مشکلات درگیرند یا پزشکان و افراد متخصص کمک بگیرید.
- افراد کم توان یا ناتوان را به انجام برخی از کارها و پذیرش برخی از مسئولیتها بر خود تشویق کنید: مراقبت از افراد بزرگسال یا بیمار بدان معنا نیست که آنها نمیتوانند هیچ کاری را انجام دهند. به این افراد باید آموزش دهید که برخی از کارهای خود را که از عهدهی انجام آن برمیآیند، خودشان انجام دهند.
از محدودیتهای خود آگاه شوید: هر فردی توان معینی دارد. در کارها از روی واقعبینی عمل کنید. سعی کنید زمان مراقبت و رسیدگی به فرد کهنسال یا ناتوان را بین خود و دیگران (برادر، خواهر و سایر نزدیکان) تقسیم کنید.
- صبر و تحمل داشته باشید: هنگام مواجهه با یک مشکل یا مراقبت مداوم بیجهت ناله و فریاد نکنید. مشکلات همیشه وجود دارند؛ همانگونه که خوشیها. باور کنید که خدمت به دیگران بالاترین فرصتی است که خداوند در اختیار شما قرار داده است.
- مراقبت از دیگران با اضطراب، عصبانیت و احساس غم واندوه همراه است: زمانیکه شما از برادر یا خواهر کوچک و بیمار خود، پدر و مادر بیمار یا افراد بزرگسال و ناتوان مراقبت میکنید، به لحاظ روحی، حال و روز خوبی ندارید و ممکن است که افسرده شوید. یادتان باشد برخی از بیماریها با گذشت زمان درمان میشوند و برخی از بیماریها نیز با مصرف دارو کنترل میشوند. با برخی از بیماریها باید مدارا کرد. شما به مراقبت خود ادامه دهید و خوشحال باشید که کار خوب و خداپسندانهای انجام میدهید. نگران نتیجهی کار نباشید. فراموش نکنید که نیکی به دیگران به خود شما برمیگردد. هیچ خدمتی به دیگران بدون پاداش نخواهد ماند.

- در سختیها از خداوند کمک بگیرید: نیایش و دعا سختی کارها را آسان میکند. با دعا کردن، شما انرژی بیشتری را در خود احساس میکنید. دعا کردن زمینهی درمان را فراهم میکند و به شما کمک میکند که سختیها ، پیامدها و مصیبتها را بهتر تحمل کنید.
- برای سبک کردن خودتان با دیگران درد دل کنید: گاه درددل با یک دوست، یا یک خویشاوند موجب میشود که از نظر روانی خود را تخلیه کنید. در بسیاری از این گفتوگوها دیگران تجربههای سازندهی خود را از قبیل معرفی پزشکان مطلع و… در اختیار شما قرار میدهند.
فعالیت 2 (بحث کلاسی) (صفحهی 158 کتاب درسی)
یک سؤال اساسی
امروزه در برخی از شهرها مراکز نگهداری از سالمندان تأسیس کردهاند. در برخی از این مراکز امکاناتی وجود دارد که در خانه نیست. از طرفی سالمندان در این مراکز به دلیل دوری از خانواده با مشکلات روحی زیادی روبهرو هستند. به نظر شما یک سالمند ناتوان بهتر است در منزل نگهداری شود یا اینکه با پرداخت پول آنها را به مراکز نگهداری از سالمندان منتقل کنیم. در این قضاوت به ملاحظات دینی، اخلاقی و عقلانی توجه کنید.
فعالیت در منزل (صفحهی 159 کتاب درسی)
در مورد راههای شاد نگهداشتن سالمندان خانواده خود تحقیق کنید.
